Piotr Wójcik i Iryna Arakhouskaya

Móc spokojnie zasnąć

Poza granicami Białorusi żyje przeszło milion jej obywateli, to około 10 procent mieszkańców tego kraju. Znaczna część z nich opuściła ojczyznę w ostatnich latach. Do pierwszej masowej migracji doszło w 2020 roku po sfałszowanych wyborach prezydenckich. Aleksander Łukaszenko zastosował bezprecedensowe w najnowszej historii Białorusi represje wobec przeciwników politycznych. Druga miała miejsce po 24 lutego 2022 roku, kiedy Federacja Rosyjska przy wsparciu reżimu Łukaszenki rozpoczęła zbrojną pełnoskalową inwazję na Ukrainę. Razem z dziennikarką Iryną Arakhauskaya, Białorusinką, uchodźczynią polityczną, postanowiłem sportretować jej rodaków, którzy, tak jak i ona, próbują ułożyć sobie życie w Polsce. Moja współpraca z Iryną dodaje projektowi wiarygodności oraz buduje napięcie wynikające z różnic w naszych doświadczeniach. Bohaterami wystawy są osoby w różnym wieku, o różnym statusie społecznym. Ich wspólne doświadczenie tworzą: działalność prodemokratyczna w Białorusi, ucieczka z ojczyzny przed prześladowaniami, a teraz próba odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Jednak każdy z bohaterów to inna historia, inna teraźniejszość oraz nadzieja na przyszłość. Wystawa poprzez swoją formę – połączenie reporterskich fotografii oraz spisanych historii bohaterów – pełni rolę dokumentalną, jest zapisem chwili ważnym dla licznej w Polsce grupy emigrantów z Białorusi, ale też z innych krajów rządzonych przez reżimy totalitarne. Doświadczenie migracyjne to też istotny element polskiej tożsamości, do którego warto odwołać się szczególnie teraz, kiedy Polska stała się domem dla tysięcy osób uciekających przed rosyjską agresją w Ukrainie, reżimem Łukaszenki w Białorusi oraz innymi wojnami, opresyjnymi systemami politycznymi i biedą.

Piotr Wójcik

Piotr Wójcik

Od 1989 do 2011 roku pracował jako fotoreporter i szef działu fotograficznego w Gazecie Wyborczej. W 2011 roku został wykładowcą akademickim. Uczył w Szkole Filmowej w Łodzi a obecnie pracuje na wydziale dokumentalistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wraz z Dominique Roynette stworzył Fundacje Picture Doc, w której od przeszło 10 lat tworzy i promuje projekty dokumentalne. Autor książek i wystaw o problemach społecznych w Polsce oraz Romach w Europie.

Dostępność wystawy

BOK, Galeria Forum; ul. Legionowa 5; dostępna 27.09-15.10.2024; codziennie w godzinach 14:00-21:00; wstęp wolny.